Gepubliceerd op 14 september 2023

Ondernemen in de Golfregio

Business as usual?

De Golfregio staat bekend om haar rijkdom, olie, sjieke hotels en restaurants en zakendoen op hoog niveau. Het is een gebied dat in de zakenwereld aanzien heeft. En het Nederlandse zakenleven is er goed vertegenwoordigd.

Maar is het alleen maar rozengeur en maneschijn in de Golf? Negeren we de risico’s en gevaren? Zijn er zaken waar we rekening mee moeten houden?

De Golf-regio is niet de meest stabiele regio op dit moment. De Verenigde Staten en Iran koersen af op een militaire confrontatie in de Perzische Golf. De VS beschuldigen Iran ervan dat ze de commerciële vaarroutes in gevaar brengen omdat ze te pas en te onpas schepen enteren en zelfs in beslag nemen. Iran beschuldigt de VS ervan dat ze uit zijn op oorlog. Beide landen hebben hun militaire aanwezigheid in de Golf verdubbeld.

Mocht er een conflict uitbreken dan is de kans groot dat de hele regio meegezogen wordt in het conflict. De internationale vaarroutes zullen buiten gebruik raken, de olieprijs zal stijgen en Iran en de VS zullen allianties willen maken met de Golflanden voor het gebruikmaken van vliegbases en andere militaire doeleinden.

Er is een grote kans dat Israël zich zal inmengen in een conflict tussen aartsvijand Iran en de VS. Een dergelijke militaire inmenging zal Arabische (moslim-)landen dwingen om een kant te kiezen. Syrië zal de kant van Iran kiezen, waar Saudi-Arabië het moeilijk gaat krijgen om niet aan de kant van de VS te staan zonder dat ze hun eigen bevolking over zich heen krijgen vanwege mogelijke steun aan Israël.

Een conflict in de Golfregio zal ook leiden tot interne problemen in de Golfstaten. De Sjiitische bevolking in deze landen zal de kant van Iran willen kiezen, terwijl de Soennitische bevolking meer aan de kant van de VS zullen staan...tenzij Israël zich in het conflict mengt dan is de kans groot dat de algemene bevolking zich keert tegen de politiek van hun machthebbers.

Democratische en mensenrechten zijn niet makkelijk te vinden in de Golf-regio. De meeste Golflanden worden geleid door absolute monarchen en zaken als pers- en meningsvrijheid zijn niet van toepassing. Religieuze minderheden worden vaak onderdrukt en mensen die oproepen tot meer vrijheid kunnen bezoek verwachten van de veiligheidsdiensten. Ook zijn lijfstraffen en doodstraffen niet ongewoon in de Golf, ook voor kleine vergrijpen en overtredingen van (religieuze) wetten. Vrouwenrechten en rechten voor de LHBTI-gemeenschap zijn vaak geheel afwezig, zo niet strafbaar.

Er is een onderstroom van geradicaliseerde jihadistische (vaak salafistische) figuren in meerdere Golfstaten. Aanslagen op doelwitten van religieuze tegenstanders en Westerse doelwitten zijn niet ongewoon, maar worden vooral niet gerapporteerd in de media. Ook is de financiering van terroristische organisaties zoals Al Qaida en ISIS vaak afkomstig uit de portemonnee van rijke individuen verbonden aan de koninklijke families.

Over het algemeen is zaken doen in de Golf business as usual, maar de toekomst biedt toch flinke uitdagingen, zeker als het gaat om geopolitieke problemen en een mogelijk conflict in de regio.
Het is belangrijk om op de hoogte te blijven van de risico’s en ontwikkelingen. Simpelweg de krant lezen is niet afdoende. Mensen die zaken doen in de Golfregio moeten kunnen bouwen op in-depth analyses en veiligheidsadviezen die up to date zijn.